Artigo: Centralidades e Gentrificação na Área Metropolitana de Lisboa

Resumo:

O artigo analisa a transformação das centralidades na Área Metropolitana de Lisboa (AML). As dinâmicas de localização de residentes na cidade de Lisboa e periferia na última década acentuaram o processo de desertificação da cidade e o crescimento da periferia. A tendência de saída de muitos residentes do centro para a periferia caracterizou uma dinâmica de centralidades: suburbanização. Apesar desta situação, verificou-se simultaneamente a diminuição de população de alguns concelhos e freguesias na periferia; a entrada de novos residentes para muitos bairros da cidade de Lisboa; e o crescimento do número de imigrantes. A perda de população da cidade de Lisboa não correspondeu a uma diminuição do seu valor residencial. Viver em Lisboa ou na periferia tem diferente valor social. Recentemente a entrada selectiva de novos residentes para o centro, introduz uma nova dinâmica de centralidades: pós - suburbanização. Este fenómeno revela a importância dos “estilos de vida” como elemento importante na transformação das centralidades. O gosto de viver no centro, associado a alguns grupos, reforça a importância da gentrificação na dinâmica das novas centralidades. O estudo integra metodologias qualitativas (observação participante e entrevistas) e quantitativas (análise de regressão linear múltipla efectuada aos dados dos censos de 1991 e 2001). Os resultados da investigação revelam uma forte importância das variáveis: imigração PALOP, emprego no sector terciário, habitação e família extensa. Os efeitos do crescimento e declínio da população resultantes destes factores têm transformado profundamente o território, com reflexos no uso do espaço público, mudanças em muitos edifícios, coesão social e crescimento de condomínios fechados.

Audio - Barrio Canino: "Barrios en loita: urbanismo, control social e xentrificación"

Partillamos o audio do programa de radio de Barrio Canino, "Barrios en loita: urbanismo, control social e xentrificación". Podes escoitalo aqui.

Resumo

"Esta semana acompáñanos no estudo Luis de la Cruz, historiador, autor do libro "En la batalla urbana: lucha de clases y gentrificación en Madrid" e colaborador de Somos Malasaña e Madrid me Mata. Por telefono interveñen Miquel Fernández, autor de "Matar al Chino", libro publicado por Virus Editotal no que se fala do asedio urbano do Raval, en Barcelona. E tamén contamos coa intervención de Violeta, da Oficina de Vivenda de Madrid. 

Neste programa falamos do urbanismo como forma de control social, e da transformación dos barrios que se producen por intereses especulativos que en moitas ocasións pretenden que as cidades sexan un gran centro comercial aberto, aínda que para conseguilo, haxa que deslocar aos veciñxs. 

Para isto, empréganse distintos xeitos de violencia, unhas ocasións de forma máis explicita e en outras máis sutís. Ante estes procesos os veciñxs destes barrios só lles queda pelexar por manter a súa identidade e a memoria dos barrios, nunha manifestación clara da loita de clases na pelexa polo territorio no entorno urbano. Esta loita contra a xentrificación teñen moitas particularidades, en cada cidade e en cada barrio..."

Audio: https://ia902700.us.archive.org/25/items/BarrioCaninoVol.138/Barrio%20Canino%20vol.138.mp3

Artigo: “Xentrificación como política pública nunha cidade provincial. O caso da cidade de Leeds no Reino Unido.”

O artigo “Xentrificación como política pública nunha cidade provincial. O caso da cidade de Leeds no Reino Unido.”, céntrase nos procesos de xentrificacion a escala provincial partindo do caso da cidade de Leeds, ao norte de Inglaterra. Podes descarregar o artigo picando aquí.

Resumo 

Este artigo analiza os procesos de xentrificación nunha cidade media do norte de Inglaterra. O caso de Leeds axúdanos a “provincializar” o estudo sobre a xentrificación ao centrarmos fóra das grandes cidades do capitalismo global e situarmos nunha xeografía “provincial” ou “periférica” (en canto a termo capitalista no que se refire). Para capturar as especificidades da xentrificación nesta cidade á vez que contextualizalas no marco máis amplo do neoliberalismo urbano, facemos fincapé en catro variábeis: escala e situación, visión relacional de cidades e políticas urbanas, atención ao rol do Estado e á contestación. Desta análise xorden catro principais procesos de xentrificación que teñen lugar en Leeds: city living, xentrificación comercial, estudentificación e mestura social. Baseámonos nunha metodoloxía cualitativa da análise crítica das políticas do Estado e dunha traxectoria de investigación-acción con movementos sociais na cidades. A nosa conclusión é que a xentrificación en Leeds funciona fortemente como obxectivo da política urbana, mais e un fenómenos inacabado, incipiente ou incluso fracasado nalgúns casos.

Ligazón a páxina de Contested Cities: http://contested-cities.net/blog/gentrificacion-como-politica-publica-en-una-ciudad-provincial-el-caso-de-la-ciudad-de-leeds-en-el-reino-unido/

Libro: Matar al Chino, de Miquel Fernández Gonzalez

 

"Matar ao Chino amosa que todos os poderes políticos que gobernaron a cidade, tanto conservadores como progresistas, mantiveron unhas políticas de control e persecución social destinadas a fustrigar unhas realidades sociais descontroladas que non se pregan ante políticos e urbanistas." 

O barrio do Raval, cuxo sur xeográficos foi o histórico Barrio Chino de Barcelona, é dende fai máis dun século o símbolo e a representación dos pánicos sociais e morais da burguesía barcelonesa. A concentración de poboación obreira, a pobreza estrutural e a actividade do traballo sexual por unha beira; e, por outro; a súa configuración como espazo de condutas desviadas e dunha cultura urbana ao marxe dos canons morais, fixérono obxecto dunha estigmatización e unha condena permanente. 

Os recentes intentos de colonización urbana no centro histórico, para lograr unha explotación turística, viñeron acompañadas duns intentos de expulsión dunha poboación molesta que debía borrarse do mapa e do escaparate, e que tiveron éxito na destrución de moitas vidas, mais naufragaron como proxecto ante a complexidade social do Raval. 

 Xunto cun magnífico traballo historiográfico, Miquel Fernández, culmina o libro cunha etnografía levada a cabo na rúa d´en Robador, símbolo da violencia institucional aplicada durante a recente reforma urbanística. Nela pode palparse a resistencia a desaparecer dunha comunidade, que nun espazo mediado pola represión, debuxa súas alegrías, tristezas, conflitos, dificultades e esperanzas; en definitiva, súas vidas e a súas ligazóns comunitarias, face a un proxecto dunha cidade que quere borrar a súa existencia. 

Podes descarregar o libro de Virus Editorial dende a seguinte ligazón: http://www.viruseditorial.net/file/mailing-matar-al-chino.pdf

Londres: Nais contra a xentrificación

"“Si no os podéis permitir vivir en Londres, no es mi culpa”. El alcalde de Newham, un distrito al Este de la capital inglesa, no les daba opción. Si no aceptaban ser desalojadas de su hogar, el albergue social donde residían, y ser reubicadas en ciudades a cientos de kilómetros, se convertirían en “homeless voluntarias”, perdiendo todo derecho a recibir ayudas sociales"

Ligazon á nova completa==> http://www.lamarea.com/2014/12/19/madres-se-organizan-en-londres-contra-la-gentrificacion/

Exclusión social no corazón de Vigo

Publicidade co fin de atraer a novos compradores de vivendas na zona vella de Vigo. Este cartaz publicitario, asinado polo Concello de Vigo, Consorcio Casco Vello, Xunta de Galiza e Instituto Galego de Vivenda e Solo, é un exemplo máis das políticas de marketing urbano levadas a cabo por estas institucións no centro histórico da cidade. Estas medidas buscan a rehabilitación e dinamización do barrio a partires de políticas especulativas de compra e venda de vivendas de "carácter social", actuando estes entes públicos como primeiros actores no proceso de rexeneración urbana. Deste xeito participan na nova posta en valor do barrio co fin de animar ao sector privado a investir nel, ademais de crear unha nova subxectividade (grazas a nova posta en valor) que fai aumentar a demanda de persoas interesadas en vivir nel. Como dato significativo tan só 12 vivendas, das 64 vivendas rehabilitadas polo Consorcio ata o de agora, son de aluguer, polo que evidencia o seu fin especulativo e o seu escaso carácter social (unha solución podería ser a creación dun parque de vivendas en réxime de aluguer social). 

Estas políticas de rehabilitación van ligadas a outras políticas de exclusión social e estigmatización cuxo fin último é a expulsión de certos colectivos sociais do corazón de Vigo (xitanos, prostitutas, drogodependentes, senteito, etc). Isto é debido a que a súa presenza, a ollos das políticas neoliberais,  dana a nova imaxe do centro histórico que están a construír, a cal persegue dotar á zona vella de maior potencial turístico e comercial favorecendo os procesos de especulación inmobiliaria. Deste xeito encamiñáronse políticas e medidas que provocaron o peche do local Sereos, a compra de inmobles e prostíbulos por parte do Concello e Consorcio, así como o aumento significativo da presenza policial. Un exemplo desto último atopámolo na praza da Princesa onde as persoas que fan uso da praza vense sometidas a multas e identificacións case diarias. 

Publicidade co fin de atraer a novos compradores de vivendas na zona vella de Vigo.

Obxectivo Casco Vello: exclusión social e perdida de valor patrimonial

Semella que o barrio vai seguir camiñando cara o turismo, a especulación, o ocio e o consumo como medidas de rehabilitación e dinamización. Aquí temos unha auténtica declaración de intencións onde se esquecen unha vez máis de esixir políticas sociais e de integración veciñal. Todo isto sumado a unha ausencia dun discurso crítico ao urbanismo salvaxe actual, apoiado polas institucións, que está a provocar exclusión social e pérdida patrimonial. 

"Veiga aplaude la futura presencia de la Universidad en O Berbés a través de su Centro de Linguas y asegura que permanecerán atentos al desarrollo del proyecto: "Todo lo que sea renovar y acondicionar es bueno y junto con el edificio del Registro contribuirá a darle vida al Casco Vello". También aboga por el despegue de la urbanización del Barrio do Cura: "Es una obra muy importante y compleja y sería bueno que empezase cuanto antes porque la zona ofrece una imagen que no beneficia a Vigo. Nosotros estaremos pendientes de cómo se desarrolla y de que se cumplan los plazos. El nuevo presidente también tiende la mano hacia el colectivo de comerciantes del Casco Vello"

Aquí a nova completa: http://www.farodevigo.es/gran-vigo/2014/10/04/casco-vello-quiere-potenciar-cultura/1105840.html