mércores, 30 de abril de 2014

Documental “Bye Bye Barcelona”

Compartimos o interesante documental Bye Bye Barcelona sobre a presión que exerce o turismo de masas na cidade de Barcelona e como este provoca a tematización dos seus barrios máis singulares, dando lugar a un proceso de xentrificación neles. 

Aínda que as diferenzas entre a cidade Condal e Vigo son moi notábeis, o documental vén ben para exemplificar as consecuencias sociais que provocan as políticas dos concellos neoliberais onde soamente tense en conta os factores económicos e onde non existe unha participación directa na toma de decisións por parte da veciñanza, desatendendo deste xeito os intereses comunitarios e de ben común. 

Un claro exemplo está acontecendo no barrio vello de Vigo, onde as políticas de rehabilitación e dinamización do concello e do consorcio encamíñanse para crear unha marca de cidade que poida venderse ao turismo e ao consumo, onde prima máis na toma de decisións a presión que exercen as asociacións de empresarios e comerciantes, que as necesidades reais de atención social para determinados sectores da poboación que viven nel, como é o caso das prostitutas, os senteito ou os drogodependentes que ficaron fora do barrio co peche do local do programa Sereos. 

Deste xeito conseguen revalorizar o barrio en termos económicos dentro da dinámica neoliberal imposibilitando o acceso a vivenda a gran parte da poboación, polo que se provoca a xentrificación de toda a área, expulsando así a parte da súa poboación e substituíndoa por outra de maior poder adquisitivo.


“Bye Bye Barcelona" é un documental acerca da cidade e a súa relación co turismo, acerca da difícil convivencia entre Barcelona, barceloneses e o turismo e os turistas. É un documental que expón, da man dalgúns dos seus moradores, os graves efectos que o turismo masivo ten na cidade condal. 

Barcelona non é unha gran metrópolis, pero pode presumir de ser a cuarta cidade con maior turismo na Europa tras tres grandes capitais como Londres, París e Roma. O seu porto é o que máis cruceiros recibe de Europa e do Mediterráneo. Os Barceloneses viron como, escasamente unha década, a cantidade de turistas triplicouse e ao economía xirou ate o servizo turístico e explotando un patrimonio construído por xeracións anteriores.

A ninguén se lle escapa que o turismo é unha fonte de ingresos enorme para Barcelona e para algúns dos seus cidadáns, que non ten reparo en traer cada vez máis turistas sen pensarse nas graves consecuencias que elo conleva. Perdéronse espazos emblemáticos da cidade a favor dun turismo masivo, que cada vez desgasta e ocupa máis. A espazos perdido como a a Rambla, o Barri Gòtic ou o Born, ultimamente uníronse a Barceloneta, Sagrada Familia, ou o Parc Güell, cuxa esaxerada explotación levou o seu peche sen atender aos desexos do seu doador.

Realmente vale perder todo isto?”

luns, 28 de abril de 2014

Rehabilitación ou especulación?

Este area será renovada para unha "mellor" clase de xente 

Na zona vella de Vigo temos un proceso exclusivamente de rehabilitación ou un proceso de rehabilitación ligado á especulación i expulsión de cidadáns? Non hai que esquecer que dende o consorcio e dende o concello estanse a aplicar políticas activas de expulsións de cidadáns do barrio sen ofrecerlles unha alternativa real, como é o caso das prostitutas, dos xitanos e dos drogodependentes co peche do programa Sereos, ademais de todas as persoas que por mor da subida dos prezos da vivenda veranse obrigadas a mudarse a outros barrios da cidade. En definitiva, semella que a administración, os poderes económicos e os medios de comunicación pensan en rehabilitación e dinamización exclusivamente en termos económicos con accións orientadas á elitización do barrio, ao turismo de masas e ao consumo dirixido, obviando todo tecido social, ocio non mercantilista ou da participación cidadán na toma de decisións sobre o devir do barrio. Aquí deixamos unhas novas para repensarmos o que se está a facer no barrio:



luns, 7 de abril de 2014

"Malpaís" Fanzine de crítica Lugareña


Nesta nova entrada recomendámosvos a lectura de Malpais #1, o fanzine de crítica lugareña, que pretende ser un arma para repensarmos e defendermos dende os lugares e territorios que habitamos no noso cotiá. Deste xeito, a través do seu contido, fai unha critica ao sistema de desenvolvemento sen límites no que vivimos e que leva consigo á destrución do territorio e a ordenación de políticas territoriais e urbanísticas que unicamente actúan baixo intereses especulativos, afastándonos cada vez máis da toma de decisións horizontais e participativas nos lugares que habitamos. Políticas e decisións duns poucos que soamente aumentan a fenda social e axudan a desnaturalizar a concepción do territorio e da identidade.

En especial, queremos recomendarvos os artigos “La muerte de la calle en la ciudad actual. Tres paseos por el Pau de Vallecas” e “Lavapiés frente a la gentrificación”, nos que se analiza a evolución e perdida de cohesión social nas cidades actuais e os procesos de xentrificación e de loitas de resistencia exemplificados no barrio de Lavapiés. 

Deixámosvos a ligazón ao fanzine aquí:


Contenidos del nº1 de Malpaís (108 páginas, b/n, 4€)
[4] Deseo por igual…
[5] Sermón de presentación 
[8] Rodea el Manifestódromo 
[10] La muerte de la calle en la ciudad actual. Tres paseos por el Pau de Vallecas 
[24] Vivan las mercerías 
[29] Lavapiés frente a la gentrificación 
[44] Okupa tu plaza 
[46] Ordenanza cívica de Granada. La ciudad como cárcel vecinal y decorado exclusivo para el consumo turístico 
[55] Turismo industrial y consumo de lugares exóticos 
[68] Cantos de poder en la Amazonía. Los anen, una relación de wakán a wakán 
[73] Canto para llamar al Ajutap Martín, el molinero de Villamayor de Campos 
[74] La revuelta de las cabañas 
[79] Para construir una cabaña 
[81] Alrededor de una hoguera imaginada. Conversaciones en pueblos okupados de Navarra 
[99] Avisos y Reseñas 
[100] Breves lazos de memoria. Dorita y la manifestación relámpago 
[103] Algunas luchas activas en defensa del territorio en el estado español 
[108] Sopa de alegrías

xoves, 27 de marzo de 2014

Sobre o Centro Galego de Fotografía en Vigo


Os orzamentos municipais deste ano 2014 teñen prevista unha nova partida de 348.000 euros para comezar, no vindeiro mes de marzo[10], coa segunda fase de actuación do Centro Galego de Fotografía. Cómpre lembrar que esta obra está parada por falta de orzamento desde xa hai dous anos, época na que rematou a primeira fase da construción do edificio, financiada cun millón de euros polo Ministerio de Cultura. Esta segunda actuación do centro vai destinada ao acondicionamento e instalación de interiores no edificio (revestimentos, falsos teitos, pavimentos, carpintería, electricidade, fontanería, pintura etc). Por outra banda, non hai data fixa para a súa reapertura e o seu equipamento de contido queda por definir, aínda que o máis seguro é que se instale nel o arquivo Pacheco, Ksado e os fondos das Fotobienais celebradas en Vigo[11] [12].

A decisión de emprazar o Centro Galego de Fotografía na zona vella responde a unha estratexia de márketing urbano, potenciado por parte das institucións e cuxo fin último é dotar de diversas infraestruturas culturais que convertan a zona vella nun referente para o turismo na cidade de Vigo. Deste xeito, asegúranse a chegada de visitantes á cidade e ao barrio co obxectivo de dinamizar a zona economicamente. Isto, á súa vez, fai que a área resulte atractiva á entrada de capital privado nela, debido ao potencial de capital simbólico que supón que unha zona sexa transitada por turistas. Agardemos que non se converta nunha mole cultural de formigón máis, como a Casa das Palabras de Samil ou o Museo do Mar de Vigo.


Ligazóns de referencia:





xoves, 20 de marzo de 2014

Reforma do Mercado do Berbés


Desde o pasado mes de xullo de 2013 está en marcha a remodelación integral do mercado do Berbés. O obxectivo é a dinamización economica deste inmóbel, dado o seu alto potencial turístico por atoparse ao carón do porto de transatlánticos. Esta actuación adxudicouse o ano pasado por 1,7 millóns de euros á empresa Construcciones Ramírez e destináronse, dos orzamentos municipais de 2014, uns 850.000 euros co fin de rematar a segunda fase da obra, a cal comeza no mes de marzo. Dese modo, quedan pendentes 100.000 euros dos 500.000 que se dedicaron no ano 2012. O proxecto conta, ademais, cuns 300.000 euros de reserva, o que fai un total de 1,7 millóns de euros de diñeiro público que irá destinado a fomentar a chegada de investidores privados ao mercado do Berbés.[6][7]

Esta actuación está encamiñada principalmente á remodelación do segundo andar e da cuberta do mercado. No segundo andar preténdese impulsar a chegada de locais de restauración (aínda que nun primeiro momento se quixo destinar a produtos delicatessen). A cuberta do mercado preténdese retirar para instalar nesa área unha cafetería con terraza-miradoiro á ría. Este proxecto desatou a contestación por parte da veciñanza do barrio pois, non só se eleva nun andar máis o mercado (gañando a edificación catro metros máis de altura e pechando máis Vigo ao mar), senón que ademais se están a implantar máis locais de ocio nunha zona acusticamente protexida, precisamente protexida do ruído nocturno dos locais[8]). 

Á súa vez, o primeiro andar destinarase á venda cun total de 35 postos, mentres que o baixo será para a carga e descarga e, posibelmente, aínda que non é definitivo, para a instalación dun supermercado.

En total, o mercado ten 4.850 metros cadrados de superficie repartidos entre o baixo, o primeiro e o segundo andar, mais a cuberta. Isto supón unha boa superficie coa que especular e facer negocio no centro da cidade ao carón do porto de transatlánticos. Non hai que esquecer que o mercado do Berbés se atopa moi preto do actual centro comercial da Laxe, polo que a oferta e demanda deste tipo de ocio e restauración xa están cubertas no barrio. É dicir, non constitúe unha verdadeira demanda da veciñanza da zona vella (agás no caso dos supermercados, xa que o barrio non conta con ningún), senón que a súa remodelación responde a intereses empresariais e especulativos. Desta forma, quérese impulsar un eixe comercial destinado ao turismo en todo o Berbés, que abranguería desde o porto de transatlánticos, pasando polo centro comercial da Laxe e o mercado do Berbés, até a Ribeira do Berbés, coa construción de seis hoteis de pequeno tamaño e con “encanto”[9]. 


Ligazóns de referencia:




mércores, 12 de marzo de 2014

Escaleiras mecánicas na rúa da II República


Nos novos orzamentos municipais deste ano xa se atopan incluídos os destinados á construción do primeiro tramo de escaleiras que unirá, nun futuro, a Porta do Sol coa rúa Menéndez Abeleira co obxectivo de que “o Casco Vello reviva coa cidade”[1]. A obra constará de dúas fases de construción: a primeira fase de actuación iniciarase no mes de marzo e contará cun orzamento de 402.000 euros (dun total de 1,2 millóns para todo o proxecto) unindo deste xeito a Porta do Sol coa rúa de Cruz Verde, salvando así un desnivel de 10 metros. Estas escaleiras serán descubertas (ao contrario do que se planeaba nun primeiro momento) e só de subida[2]. O que non se entende moi ben é a funcionalidade e accesibilidade coa que, supostamente, se quere dotar o barrio con esta nova infraestrutura, xa que a accesibilidade para persoas con mobilidade reducida queda excluída ao tratarse de escaleiras só de subida, tendo que empregar as escaleiras convencionais para a baixada do mesmo tramo. 

Outro dos motivos para opoñerse a esta obra, e que os medios parecen esquecer, é o alto custo de mantemento que ocasionará ter en bo estado unhas escaleiras mecánicas que, lembremos, se atoparán ao aire libre e baixo a choiva. Un exemplo desta dilapidación económica atopámolo na zona vella de Gazteiz, lugar que o Concello de Vigo tomou como referencia para esta actuación e onde as amigas de “La gente rula” ̶ plataforma veciñal crítica contra os procesos de especulación e xentrificación ̶ dán conta do alto custo de mantemento e ineficacia que supuxo a instalación de ramplas mecánicas no seu barrio a través do seu blogue[3].

Se o obxectivo final por parte do concello é o de mellorar a accesibilidade coa dotación de infraestruturas funcionais no barrio, nese caso o consistorio podería financiar, xunto co monopolio que ten a empresa Vitrasa, o bus eléctrico que comezou a súa andaina no barrio en maio de 2011. Dito bus pechou o seu servizo tres meses despois debido, segundo o concello, aos altos custos económicos que causou a carencia de usuarios[4]. Esta falta de rendibilidade mudaría cun bo trazado da liña e con políticas de incentivo do uso do transporte público; ademais, cómpre ter en conta, que non se trata dun barrio cunha densidade de poboación alta, polo que o número de usuarios sería menor que noutros barrios da cidade. Por outra parte, como ben común que é o transporte público, enténdese que non fai falla obter beneficios económicos a partir deste e, á súa vez, haberá liñas mais rendíbeis que permitirán o funcionamento doutras liñas de menor rendibilidade pero que cumpren, igualmente, coa súa función de servizo social para parte da veciñanza dun barrio. 

Outras das iniciativas para mellorar a accesibilidade do barrio é a colocación de bicicletas eléctricas públicas que permitan a mobilidade entre as diferentes partes da zona vella. De feito, o concello mercou no ano 2011 oito bicicletas eléctricas para tal fin, as cales nunca se chegaron a implantar, achacándoo ao cesamento dos coidadores do barrio e ao feito de non ter aprobada a ordenanza de prezos públicos para o seu aluguer. Desta maneira, as oito bicicletas levan, desde marzo de 2011, no aparcadoiro de Policarpo Sanz agardando a que unha empresa concesionaria amose interese por ofrecer o servizo; iso si, despois de se mercaren con diñeiro público[5]. Polo tanto, destes dous xeitos estariase a dar un servizo eficaz de mobilidade e accesibilidade á poboación residente no barrio.

En resumo, enténdese que a construción deste tramo de escaleiras mecánicas responde a un interese e a un intento de “modernizar” e lavar a imaxe do barrio antigo para o turismo, máis que de dotar de infraestruturas que ofrezan, de verdade, unha función social de mellora na accesibilidade dos residentes do barrio ou do resto da veciñanza viguesa. Tendo en conta que xa existen as infraestruturas para o bus e as bicicletas (e que ambos están agardando en cadanseus aparcadoiros), todas as políticas do concello para mellorar a accesibilidade na zona vella deberían ir orientadas nestas dúas actuacións e non malgastando o diñeiro en dotacións, como son as escaleiras mecánicas, que non responden a unha demanda real e necesaria por parte da veciñanza de Vigo.

Ligazóns de referencia:



martes, 11 de marzo de 2014

"La nueva frontera urbana. Ciudad revanchista y gentrificación" de Neil Smith


Recomendamos a lectura do clásico "La nueva frontera urbana. Ciudad revanchista y gentrificación" de Neil Smith para introducirmos un pouco máis nos procesos globais de xentrificación e das políticas urbanas de transformación dos espazos históricos das nosas cidades. Podedes descargar e consultar o libro na seguinte ligazón de Traficantes de Sueños:



"Una manpostería nueva y brillante de bordes filosos reemplazaba las baldosas grisáceas a causa del clima y las pisadas, el mercado de hortalizas fue engalanado pero conservado, y los monumentos del parque fueron limpiados y pulidos a modo de una "restauración" nostálgica de un pasado inexistente. Los mismos toques que sacaron el óxido de las verdes estatuas del parque devolviéndoles su esplendor de bronce brillante, intentaron limpiar a las personas sin hogar y la pobreza de la historia de la ciudad. Tal y como concluyó Rosalyn Deutsche, la "presentación estética del lugar físico se encuentra indisolublemente ligada al lucro que impulsó la revitalización del barrio"."